Σε συνέντευξη που παραχώρησε ο Επίτιμος Αρχηγός ΓΕΣ και πρώην ΥΕΘΑ Στρατηγός Φρ. Φράγκος στην τηλεοπτική εκπομπή του OPEN tv "Ώρα Ελλάδος" ανέλυσε τις προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις επιδιώξεις της Τουρκίας και την ανάγκη συνδυασμού διπλωματίας, Διεθνούς Δικαίου και επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Δείτε το βίντεο της Συνέντευξης:
Η ηλεκτρική διασύνδεση στην Ανατολική Μεσόγειο, οι τουρκικές διεκδικήσεις και η ανάγκη ουσιαστικού συντονισμού της πολιτικής ηγεσίας με τις Ένοπλες Δυνάμεις βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης με τον Στρατηγό Φρ. Φράγκο.
Ο Στρατηγός διευκρίνισε ότι αυτό που πρέπει να μας απασχολεί είναι η σημερινή κατάσταση του έργου όσον αφορά την κοινοπραξία με την Γαλλική Meridiam να είναι ο βασικός μέτοχος με 66% σε αντίθεση με την προηγούμενη σύσταση όπου η Ελλάδα είχε το 75% βάζοντας έτσι στο ενεργειακη σκακιέρα της περιοχής την Γαλλία.
Συνέχισε ο κ. Αρχηγός ότι η γαλλική εταιρεία Meridiam προχώρησε συμφωνία για τις έρευνες βυθού με τη Nexans με το ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo και μετά από αίτημα που έγινε ήδη στο Ελληνικό Λιμενικό δεδομένου ότι δεν υπάρχει αντίστοιχο πλοίο στην Ελλάδα ώστε να μπορεί να επιχειρήσει εντός των Ελληνικών Χωρικών Υδάτων.
Μίλησε για την δημιουργική ασάφεια όσον αφορά την ενημέρωση των τουρκικών αρχών για το συντονισμό του έργου πλην όμως όπως τόνισε η τουρκία δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος. Η Τουρκία όπως υπογράμμισε επιθυμεί την εφαρμογή μιας δικής της επινόησης UNCLOS (Δίκαιο της Θάλασσας) αμφισβητώντας το σύνολό της.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» και το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Ο Στρατηγός Φράγκος αναφέρθηκε στη διαχρονική Τουρκική Στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία συνδέεται με την προβολή διεκδικήσεων και την προσπάθεια δημιουργίας νέων δεδομένων επί του πεδίου.
Σε αυτή την επιδίωξή τους βασίζεται το Τουρκολυβικό μνημόνιο το οποίο κατέθεσαν το Μάρτιο του 2020 στον ΟΗΕ αλλά και την ΑΟΖ του «Τουρκοκυπριακού Ψευδοκράτους» την ίδια περίοδο με σκοπό να στηρίξουν το αφήγημα περί «Γαλάζιας Πατρίδας» και τελικά την αναγνώριση της, όπως συνέβη και στην περίπτωση της Μακεδονίας όπου εκχωρήθηκε το όνομα και η γλώσσα και να ζητάμε σήμερα εξηγήσεις από την την κ. Φον Ντερ Λάινεν για τις δηλώσεις της.
Η θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας» και το Τουρκολιβυκό μνημόνιο αποτελούν βασικά στοιχεία αυτής της προσέγγισης, δημιουργώντας ένα δικό της Διεθνές Δίκαιο της θάλασσας ανέφερε.
Ο Στρατηγός ανέδειξε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ελλάδα σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη γεωπολιτική συγκυρία, επισημαίνοντας ότι η αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης κρίσης απαιτεί προετοιμασία, σαφή Στρατηγική και συνδυασμό διπλωματικών, νομικών και επιχειρησιακών μέσων.
Συνέχισε πως το βασικό ζητούμενο δεν είναι η προεξόφληση ενός θερμού επεισοδίου με την Τουρκία, αλλά η διασφάλιση ότι η χώρα θα είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει κάθε πιθανή εξέλιξη, χωρίς αιφνιδιασμούς και λανθασμένους χειρισμούς.
Τέσσερις βασικοί άξονες για την αντιμετώπιση μιας κρίσης
Όπως ανέφερε ο Επίτιμος Αρχηγός ΓΕΣ η αποτελεσματική διαχείριση μιας ενδεχόμενης κρίσης προϋποθέτει τη συνδυασμένη λειτουργία τεσσάρων βασικών πυλώνων:
1. Νομική θωράκιση
Οι ελληνικές θέσεις πρέπει να στηρίζονται σε ισχυρή νομική τεκμηρίωση, με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τις εφαρμοστέες διεθνείς συμβάσεις. Η σαφήνεια των νομικών επιχειρημάτων αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της ελληνικής επιχειρηματολογίας στη διεθνή κοινότητα.
2. Διπλωματική κινητοποίηση
Η Ελλάδα οφείλει να ενημερώνει εγκαίρως τους ευρωπαϊκούς εταίρους της και να αξιοποιεί τις συνεργασίες της στην Ανατολική Μεσόγειο. Η διπλωματία πρέπει να λειτουργεί προληπτικά και όχι μόνο ως μέσο αντίδρασης μετά από μια κρίση.
3. Στρατηγική επικοινωνία
Η ηλεκτρική διασύνδεση πρέπει να αναδεικνύεται ως έργο ευρωπαϊκής ενεργειακής σημασίας και ότι πρόκειται για μία διαφορά τρίτου κράτους με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ανάδειξη αυτής της διάστασης μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της Ελληνικής θέσης και στην κινητοποίηση των ευρωπαϊκών θεσμών.
4. Επιχειρησιακή ετοιμότητα
Οι Ένοπλες Δυνάμεις πρέπει να διαθέτουν την απαιτούμενη ετοιμότητα και να υπάρχει σχεδιασμός για διαφορετικά σενάρια κλιμάκωσης. Η αποτροπή απαιτεί προετοιμασία και σαφή εικόνα των διαθέσιμων επιλογών αντίδρασης.
Όταν δηλαδή φτάνεις σε μία κρίση το πρώτο που κάνεις είναι πώς γίνεται η αποκλιμάκωση και πώς κάνεις την απεμπλοκή.
Η προετοιμασία για μια κρίση δεν μπορεί να αρχίζει όταν η ένταση έχει ήδη κορυφωθεί. Απαιτούνται έγκαιρη αξιολόγηση των δεδομένων, σαφείς διαδικασίες λήψης αποφάσεων - Κανόνων Εμπλοκής και κοινή αντίληψη των πιθανών εξελίξεων. Όλα αυτά προϋποθέτουν αποφάσεις του ΚΥΣΕΑ που πρέπει να συνεδριάζει στο Πεντάγωνο και όχι στο Μαξίμου όπου δίπλα εδρεύει η Τουρκική Πρεσβεία.
Η απέναντι πλευρά πρέπει να γνωρίζει ότι θα απαντήσουμε εάν έχουμε επανάληψη των γεγονότων του 2024 στην Κάσο.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο τρόπος της απάντησης σε περίπτωση κλιμάκωσης θα είναι η ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων όπως για παράδειγμα η παρουσία σκοπούντων πλοίων στο Αιγαίο σε περίπτωση εμφάνισης τουρκικών φρεγατών, τα οποία σύμφωνα με την τοποθέτησή του, η ύπαρξή τους επιτρέπει την έγκαιρη ελληνική παρουσία, χωρίς να απαιτείται κάθε φορά αναμονή για απόπλου μονάδων από τον Ναύσταθμο της Σαλαμίνας ή τη Σούδας.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αγαστή συνεργασία μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας οποιασδήποτε κυβέρνησης με την φυσική ηγεσία του ΥΕΘΑ και την απευθείας συνεννόηση με τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ κ. Χούπη και εν συνεχεία με τον Αρχηγό ΓΕΝ κ. Κατάρα. Πρέπει δηλαδή να συνεννοηθούμε για να αντιμετωπίσουμε την κλιμάκωση των Τούρκων.
Η εμπειρία προηγούμενων κρίσεων επιβεβαιώνει ότι η στρατιωτική ισχύς από μόνη της δεν αρκεί. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η αξιοποίησή της στο πλαίσιο μιας Εθνικής Στρατηγικής.
Η ηλεκτρική διασύνδεση και η γεωπολιτική αντιπαράθεση
Ο Στρατηγός επεσήμανε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση στην Ανατολική Μεσόγειο δεν αποτελεί μόνο ενεργειακό έργο, αλλά έχει και σημαντικές γεωπολιτικές προεκτάσεις. Η εμπλοκή γαλλικών εταιρειών και η ευρωπαϊκή διάσταση του εγχειρήματος ενισχύουν τη σημασία του για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής και οι όποιες διαφορές προκύπτουν είναι μεταξύ τρίτου κράτους και της Ε.Ε.
Εξήγησε ότι η διαδικασία των ερευνών στον βυθό και η αδειοδότηση των σχετικών δραστηριοτήτων απαιτούν προσεκτικούς χειρισμούς, σαφή νομική τεκμηρίωση και συντονισμό των αρμόδιων ελληνικών αρχών.
Ο Στρατηγός από την εμπειρία ως ως Στρατιωτικός Ακόλουθος 1991-94 και ως Ακόλουθος Άμυνας 1998-2001 και αποκάλυψε την συνομιλία που είχε το 2000 με τον τότε Γενικό πρόξενο μας στην Κωνσταντινούπολη Φώτη Ξύδα στο περιθώριο των συζητήσεων για τα ΜΟΕ του είπε ότι γνωρίζει τις κόκκινες γραμμές δεν τίθεται θέμα ενδοτισμού κάτι που επιβεβαιώνεται καθότι μέχρι σήμερα από αυτές τις συζητήσεις δεν προέκυψε κανένα αποτέλεσμα.
Δήλωσε ότι η λογική των Τούρκων στηρίζεται σε μία θεωρία "ζητα εσύ και έστω και μία τρίχα να πάρεις είναι κέρδος", άλλωστε άπαντες γνωρίζουν ότι όλες οι διεκδικήσεις τους είναι αίολες και σε αυτήν την λογική πιέζουν τον Χαφτάρ στην Λιβύη να αποδεχτεί και αυτός το Τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Στον αντίποδα η χώρα μας στο πλαίσιο της 3ης συνδιάσκεψης με την Αίγυπτο δήλωσε ότι και αυτοί ενοχλούνται από τις ενέργειες της Άγκυρας και υπενθύμισε τη μερική οριοθέτηση μεταξύ Ελλάδος και Αιγύπτου μέχρι τον 28ο μεσημβρινό ενώ ξεκινάει από τον 25ο μεσημβρινό όπου οι Τούρκοι διαχρονικά θέλουν να χωρίσουν το Αιγαίο και παρότι η Κύπρος μας καλεί να συνυπογράψουμε οριοθέτηση της ΑΟΖ.
Ειδική αναφορά έκανε στο νόμο Μανιάτη του 2011 με τον οποίο ορίστηκαν τα εθνικά κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας για την υφαλοκρηπίδα και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) βασιζόμενος στη μέση γραμμή ίσων αποστάσεων, λαμβάνοντας υπόψη την επήρεια των νησιών σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και έτσι σήμερα μπορούμε να διεξάγονται έρευνες από την EXXON MOBILE και την CHEVRON.
Τόνισε ότι η εμπειρία προηγούμενων ελληνοτουρκικών κρίσεων καθιστά αναγκαία την έγκαιρη προετοιμασία για το ενδεχόμενο παρεμπόδισης των εργασιών ή εμφάνισης νέων εντάσεων στην περιοχή.
Το κρίσιμο ζήτημα για την Αθήνα είναι να μην περιορίζεται σε διαμαρτυρίες μετά την εκδήλωση μιας πρόκλησης. Χρειάζεται σταθερή πολιτική, συστηματική διπλωματική δράση και έγκαιρη αντιμετώπιση των κινήσεων που μπορεί να επηρεάσουν τα ελληνικά συμφέροντα.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και η προστασία των ελληνικών συμφερόντων
Μάλιστα ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εντάξει τον GSI στις οκτώ «Energy Highways», τις οποίες η Πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσίασε ως κρίσιμες ενεργειακές διαδρομές για την αντιμετώπιση των σημαντικότερων υποδομών-συμφόρησης της Ευρώπης.
Εξάλλου το έργο υλοποιείται με ευρωπαϊκή χρηματοδότησή με περίπου 658 εκατ. ευρώ μέσω του Connecting Europe Facility,(Projects of Common Interest – PCI) και συνδέει την Κύπρο με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα, δημιουργεί ενεργειακό δεσμό Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και εντάσσεται σ' ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό σχέδιο ενεργειακής ασφάλειας.
Η Ελλάδα έχει συμφέρον να αναδείξει ότι η προστασία του έργου δεν αφορά αποκλειστικά τις διμερείς σχέσεις με την Τουρκία, αλλά συνδέεται με την ενεργειακή πολιτική τη σταθερότητα και ασφάλεια της Ευρώπης.
Την ίδια στιγμή, η ευρωπαϊκή διάσταση δεν υποκαθιστά την ανάγκη εθνικού σχεδιασμού. Η Αθήνα οφείλει να διατηρεί σαφείς θέσεις, να τεκμηριώνει τις επιλογές της και να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει ενδεχόμενες προκλήσεις.
Το μήνυμα του Στρατηγού Φράγκου
Η παρέμβαση του αναδεικνύει την ανάγκη η Ελλάδα να αντιμετωπίζει τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και όχι με αποσπασματικές αντιδράσεις.
Η σταθερή συνεργασία μεταξύ πολιτικής ηγεσίας, διπλωματίας και Ενόπλων Δυνάμεων, η αξιοποίηση του Διεθνούς Δικαίου και η έγκαιρη κινητοποίηση των ευρωπαϊκών εταίρων αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την προστασία των ελληνικών συμφερόντων.
Η αποτροπή μιας κρίσης απαιτεί αποφασιστικότητα, αλλά και ψυχραιμία. Η Ελλάδα πρέπει να είναι έτοιμη να υπερασπιστεί τα δικαιώματά της, διατηρώντας παράλληλα τις δυνατότητες διπλωματικής διαχείρισης και αποκλιμάκωσης κάτι που δεν έγινε στον Περσικό κόλπο με τον κύριο Τραμπ, όπως και στην Ουκρανία με τον κύριο Πούτιν και Ζελένσκι.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: η προετοιμασία για μια κρίση ξεκινά πριν από την εκδήλωσή της. Η χώρα χρειάζεται σχέδιο, συντονισμό και συνέπεια, ώστε να μην αιφνιδιαστεί από τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου