Η Αγία Σοφία θύμα κακοδιαχείρισης: Παραδόθηκε στα σίδερα

 Στρατηγός Φρ. Φράγκος: No comments..

Εφημερίδα «Τζουμχουριέτ» της 20 Νοε 2025

 Öznur Oğraş Çolak

Η βαριά μεταλλική σκαλωσιά που έχει ανεγερθεί στην Αγία Σοφία επηρεάζει αρνητικά την εμφάνιση και τον τουρισμό του ιστορικού κτιρίου. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η διαδικασία αποκατάστασης διεξάγεται με αυθαίρετες πρακτικές και ότι πρέπει να εφαρμοστεί επειγόντως ανεξάρτητη επιστημονική εποπτεία.

Οι συζητήσεις συνεχίζονται σχετικά με τη διαδικασία αποκατάστασης που ξεκίνησε στην Αγία Σοφία. Εκτός από το ερώτημα γιατί αυτό το ιστορικό κτίριο, το οποίο στέκει εδώ και χιλιάδες χρόνια, αναστηλώνεται τόσο συχνά, ο λόγος για τον οποίο οι σιδερένιες σκαλωσιές υψώνονται μέσα στο κτίριο, είναι θέμα περιέργειας.

Οι ξεναγοί, ωστόσο, είναι δυσαρεστημένοι με την κατάσταση. Ένας ξεναγός που μίλησε στην εφημερίδα μας είπε: «Δεν μοιάζει με την προηγούμενη σκαλωσιά. Είναι κατασκευασμένη από χοντρό σίδερο και χάλυβα, κάτι που προσθέτει σημαντικό βάρος. Ωστόσο, είναι καταστροφή για τον τουρισμό. Δεν δείχνουν σωστά τη δομή στους τουρίστες για την οποία χρεώνουν 28 ευρώ. Τέλος, με τις σκαλωσιές που στέκονται εκεί τώρα, τίποτα δεν φαίνεται».

 «Οι επισκέψεις πρέπει να ελέγχονται»

Η Αγία Σοφία είναι ένας από τους μεγαλύτερους και παλαιότερους ναούς στη γη. Οι ειδικοί που υποστηρίζουν τη διατήρησή της, πιστεύουν επίσης ότι ο αριθμός των επισκεπτών στο κτίριο πρέπει να ελέγχεται. Μιλώντας στην εφημερίδα μας για το θέμα, ο ειδικός αρχιτέκτονας Κορχάν Γκιουμούς δήλωσε: «Μιλάμε για ένα μνημειώδες κτίριο που αντιπροσωπεύει μια μοναδική παγκόσμια κληρονομιά, ένα αρχιτεκτονικό έργο που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έγγραφα της ανθρωπότητας, όσον αφορά την ιστορία του πολιτισμού» και πρόσθεσε:

«Αν θυμάστε, μια υπέροχη χαλύβδινη κατασκευή χτίστηκε στην Αγία Σοφία το 1993, μια παρόμοια σκαλωσιά παρέμεινε μέσα στην Αγία Σοφία για σχεδόν δεκαετίες, με άγνωστο τον σκοπό της. Αυτή η εικόνα της Αγίας Σοφίας έχει χαραχθεί στις μνήμες των επισκεπτών, των αρχηγών κρατών, των υπουργών πολιτισμού και των σημαντικών προσκεκλημένων. Αυτές οι χαλύβδινες κατασκευές έχουν πλέον γίνει σχεδόν αναπόσπαστο, ακόμη και κυρίαρχο, μέρος της Αγίας Σοφίας. Όπως μπορείτε να δείτε, έχουν τοποθετήσει δεκάδες τόνους σκυροδέματος, εκτός απ’ αυτές τις βαριές σκαλωσιές, στο ιστορικό έδαφος, το οποίο περιέχει αρχαιολογικά ευρήματα και κενά, ένα αναπόσπαστο στοιχείο της κατασκευής. Πιστεύω ότι αυτές οι βαριές χαλύβδινες κατασκευές, αυτές οι ανωμαλίες δεκαετιών, υποδεικνύουν ένα πολύ πιο σημαντικό, πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα: Αυτές οι κατασκευές, μια μοναδική κληρονομιά πολιτισμού, διαχειρίζονται από γραφειοκράτες και εργολάβους, που έχουν διοριστεί με πολιτικές διασυνδέσεις».

 «Δείτε τι γίνεται στο παλάτι Τοπ Καπί», λέει ο Γκιουμούς, συνεχίζοντας: «Οι συμβουλευτικές υπηρεσίες, τα συμβούλια και ούτω καθεξής, είναι όλα για επίδειξη. Το κλισέ έργο της λεγόμενης «αποκατάστασης» προκαλεί τεράστιες ζημιές σ’ αυτά τα πολύτιμα μνημεία. Το έργο που γίνεται είναι εξαιρετικά αυθαίρετο και ελαττωματικό. Μπορώ να πω ότι αυτό το στυλ διαχείρισης είναι αντιστρόφως ανάλογο με την αξία αυτών των μνημείων. Δεν υπάρχει κατάλληλο σύστημα σηματοδότησης, καμία επιτυχημένη διευθέτηση εκθέσεων και κανένα μοντέλο διαχείρισης επισκεπτών, σε ισορροπία με τη διατήρηση. Τελικά, οι σκαλωσιές που έχουν εγκατασταθεί μέσα στην Αγία Σοφία, οι οποίες δεν έχουν αφαιρεθεί εδώ και δεκαετίες και οι πρακτικές κατασκευής που εμφανίζονται μ’ αυτόν τον τρόπο, υποδεικνύουν ένα σημαντικό πρόβλημα. Δεν μαθαίνουμε απ’ αυτές τις ελαττωματικές πρακτικές. Αν ρωτήσετε γιατί, θα έλεγα ότι είναι επειδή το πραγματικό ζήτημα καλύπτεται από εκείνους που ασκούν υπουργική εξουσία».

 «Υπάρχουν κενά στη διαχείριση»

Ο Γκιουμούς τόνισε ότι αυτά τα μουσεία δεν έχουν θεσμική δομή διαχείρισης, σε αντίθεση με παραδείγματα σ’ όλο τον κόσμο, όσον αφορά τη διαχείριση των μνημείων. «Υπάρχει ένα κενό διαχείρισης και αυθαιρεσία. Επομένως, δεν υπάρχουν σχέδια διαχείρισης που καταρτίζονται από επιστημονικές επιτροπές και εφαρμόζονται από ανεξάρτητους φορείς διαχείρισης με γνώμονα την αποστολή τους, όπως συμβαίνει με τα μουσεία. Η εφαρμογή έχει ανατεθεί εξ ολοκλήρου σε διορισμένους διαχειριστές και παράγοντες της αγοράς που έχουν στενούς δεσμούς μαζί τους. Αυτά τα μοναδικά μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς δεν μπορούν να προστατευθούν με την ιεραρχία του υπουργείου, προνομιούχους συμβούλους και παράγοντες της αγοράς. Πριν αυτά τα μοναδικά μνημεία υποστούν περαιτέρω ζημιές, ανεξάρτητοι επιστήμονες και οργανισμοί διατήρησης, πρέπει επειγόντως να κληθούν να αναδιαρθρώσουν τη διαχείριση των μουσείων».