Λέλα (Ελένη) Καραγιάννη

ΟΙ ΦΑΣΙΣΤΕΣ ΕΚΤΕΛΟΥΝ την ηρωίδα της Αντίστασης Λέλα (Ελένη) Καραγιάννη στις 8 Σεπτεμβρίου 1944 (25 Μαρτίου 1898 - 8 Σεπτεμβρίου 1944).

Η ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ στη Λίμνη Ευβοίας το 1899 και ήταν κόρη του Αθανασίου Μηνό-πουλου και της Σοφίας Μπούμπουλη. Ο πατέρας της γεννήθηκε στο Πήλι της Βόρειας Εύβοιας. Η μητέρα της καταγόταν από τις Σπέτσες και ήταν συγγενής της αγωνίστριας του 1821 Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας. Έμενε στην Αθήνα με τον Σμυρνιό φαρμακοποιό Γεώργιο Καραγιάννη, με τον οποίο απέκτησαν επτά παιδιά.

ΣΥΓΚΡΟΤΕΙ την ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

«ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑ» τον Μάιο του 1941 και αρχίζει τον αγώνα ενάντια στον κατακτητή, μετατρέποντας το σπίτι της σε αρχηγείο της. Την οργάνωση χρηματοδοτούσε η ίδια.

ΣΥΝΕΛΗΦΘΗ ΤΟΝ ΟΚΤΩΒΡΗ ΤΟΥ 1941, αλλά απελευθερώνεται έπειτα από 7 μήνες απελευθερώθηκε. Η Οργάνωση, με 140 άντρες και γυναί-κες, είχε κατασκοπευτικό χαρακτήρα και μεταξύ άλλων συγκέντρωσε πληροφορίες για τις κινήσεις των γερμανικών πλοίων, υπέκλεψε σχεδιαγράμματα αεροδρομίων και διοχέτευσε πληροφορίες για Έλληνες συνεργάτες των Αρχών κατοχής.

ΚΥΡΙΑ ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΗΤΑΝ Η ΦΥΓΑΔΕΥΣΗ Βρετανών στρατιωτών (είχε οργανώσει δίκτυο 150 στρατιωτών) στο Κάιρο, αλλά και δολιοφθορές κατά του εχθρού. Η Οργάνωση διώχθηκε ανηλεώς από τη Διεύθυνση Ειδικής Ασφαλείας του Κράτους, κάτι που οδήγησε, μεταπολεμικά, στην καταδίκη των μελών της Ειδικής Ασφάλειας.

ΜΕ ΚΕΝΤΡΟ ΕΝΑ ΣΠΙΤΙ ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΦΥΛΗΣ και το φαρμακείο του άντρα της στην Πατησίων, οργανώ-νει δίκτυο απόκρυψης, περίθαλψης και φυγάδευ-σης στρατιωτών. Χάρη στη δράση της Οργάνωσης βυθίστηκαν πλοία των κατακτητών, ανατινάχτηκε το Αεροδρόμιο του Τατοΐου και κάηκαν αποθέματα βενζίνης και πυρομαχικών.

Η ΛΕΛΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ είχε γίνει και συνεργάτης του κατασκοπευτικού δικτύου «Απόλλων». Συνελήφθη ξανά, μαζί με πέντε από τα παιδιά της, στις 11 Ιουλίου του 1944, και βασανίστηκε στα κρατητήρια της οδού Μέρλιν. Η σύλληψη έγινε καθώς ο συνεργάτης των Γερμανών Γιώργος Ριζόπουλος ζήτησε από την Καραγιάννη να μεσολαβήσει για να τον συνδέσει, μαζί με τον αρχηγό των Ταγμάτων Ασφαλείας Βασίλειο Ντερτιλή, με το δίκτυο του «Απόλλωνα».

Ο ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΣ όμως συνελήφθη και κατέδωσε την Καραγιάννη, με αποτέλεσμα τη σύλληψή της μαζί με δύο συνεργάτες της. Κατά μία εκδοχή, η Καραγιάννη εκτιμούσε ότι, σε μελλοντική απόβαση των Βρετανών, τα Τάγματα Ασφαλείας θα μπορούσαν αν ήθελαν «να προσφέρουν μεγάλες υπηρεσίες»

ΜΕΤΑΦΕΡΘΗΚΕ ΣΤΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ και ύστερα από λίγο διάστημα εκτελέστηκε από τους Γερμανούς κατακτητές στο παρακείμενο Άλσος Χαϊδαρίου, μαζί με άλλους 59 αγωνιστές της Αντίστασης, στην πλειονότητά τους συνεργάτες της SOE, περίπου ένα μήνα πριν από την Απελευθέρωση.

ΧΑΡΑΜΑΤΑ της 8ης ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1944, οδηγήθηκε μαζί με εξήντα άντρες και γυναίκες στο δάσος Χαϊδαρίου, όπου εκτελέστηκε τραγουδώντας και εμψυχώνοντας τους μελλοθάνατους.

ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ, της απενεμήθη το Βραβείο Αρετής και Αυτοθυσίας από την Ακαδημία Αθη-νών και το 2011, ο τιμητικός τίτλος του Δικαίου των Εθνών από το Γιαντ Βασσέμ, το Ίδρυμα για τη Μνήμη των Μαρτύρων και των Ηρώων, ενώ το 2020 της απενεμήθη ο βαθμός του Ταξιάρχου επί τιμή.

ΣΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΟΔΩΝ ΛΕΛΑΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ αριθ. 1 και Σταυροπούλου, στην Αθήνα, κοντά στην πλατεία Αμερικής, υπάρχει η Οικία Λέλας Καραγιάννη.

ΜΑΡΜΑΡΙΝΗ ΠΡΟΤΟΜΗ της Λέλας Καραγιάννη

τοποθετήθηκε στην οδό Τοσίτσα στα Εξάρχεια το 1963, έργο της γλύπτριας Λουκίας Γεωργαντή, όπως και στην παραλία της Χαλκίδας. ΠΟΛΛΕΣ ΟΔΟΙ ΣΕ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ φέρουν το όνο-μά της, όπως στη Θεσσαλονίκη, στην Ερμούπολη, στον Χολαργό, στη Χαλκίδα, στο Χαϊδάρι, στο Ρέ-θυμνο, στον Πολύγυρο κ.ά.