Σελίδες

Κυριακή 28 Σεπτεμβρίου 2025

Η λέξη-κλειδί στις τουρκοαμερικανικές σχέσεις: Νομιμότητα…

Στρατηγός Φρ. Φράγκος: No comments..

Εφημερίδα «ekonomimim» της 26 Σεπτεμβρίου 2025

  Zeynep GÜRCANLI

Σε συνάντηση στη Νέα Υόρκη, ο Πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, συνόψισε τις τουρκοαμερικανικές σχέσεις κατά την εποχή Τραμπ σε μία πρόταση: «Ας τους δώσουμε αυτό που χρειάζονται: Νομιμότητα…»

Πράγματι, στις άλλες προτάσεις του Μπάρακ, συνεχίζει να μεταφέρει σαφή μηνύματα ότι τα προβλήματα μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ μπορούν να ξεπεραστούν με:

- Την αποβολή της Άγκυρας από το πρόγραμμα των μαχητικών αφών F-35 λόγω της αγοράς των S-400 και την επίλυση της συνεχιζόμενης υπόθεσης Halkbank στη Νέα Υόρκη, η οποία έχει προκαλέσει μεγάλη δυσφορία στην κυβέρνηση του ΑΚΡ·

- Την αγνόηση των επαίνων του Ερντογάν και της ομάδας του για τη Χαμάς και την υποστήριξη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, δίνοντας έτσι στον Ερντογάν τη «νομιμότητα» που τόσο απεγνωσμένα επιθυμεί.

Από τη νομιμότητα στη συνταγματοποίηση…

Παρόλο που ο Πρέσβης Μπάρακ δεν το ανέφερε, είναι σίγουρα απαραίτητο να προσθέσουμε σ’ αυτά τις νομικές διαδικασίες κατά του κύριου κόμματος της αντιπολίτευσης, του CHP, τις συλλήψεις μετά τις διαμαρτυρίες στο πάρκο Γκεζί και τη φυλάκιση πολιτικών που είναι/θα μπορούσαν να είναι αντίπαλοι του Ερντογάν, όπως ο Σελαχατίν Ντεμιρτάς και ο Εκρέμ Ιμάμογλου. Είναι ενδεικτικό ότι η Ουάσινγκτον δεν έχει ψελλίσει ούτε μια λέξη για τις αντιδημοκρατικές πρακτικές στην Τουρκία από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του ο Τραμπ. Η «νομιμότητα» που προσπαθεί να προσδώσει ο Τραμπ στον Ερντογάν, επιδεινώνεται από την οπισθοδρόμηση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στην Τουρκία, μετατρέποντας το σύστημα διακυβέρνησης της χώρας σε μια μορφή «συνταγματικής μοναρχίας».

Αυτή η εκτίμηση από την κυβέρνηση Τραμπ είναι εξαιρετικά εύστοχη. Η κυβέρνηση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), η οποία βρίσκεται στην εξουσία εδώ και 23 χρόνια, βρίσκεται σε δύσκολη θέση με τους ψηφοφόρους, ιδίως λόγω της οικονομικής κρίσης σε συνδυασμό με την παρακμή της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στην Τουρκία. Τα αποτελέσματα των πρόσφατων τοπικών εκλογών έχουν δείξει απτά ότι η συνέχιση της διακυβέρνησης του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) είναι ουσιαστικά αδύνατη.

Ωστόσο, κρίνοντας από το μήνυμα του Πρέσβη Μπάρακ, η κυβέρνηση Τραμπ στις ΗΠΑ ευνοεί τη συνέχιση της τρέχουσας κυβέρνησης στην Τουρκία. Τα σχόλια του Μπάρακ σχετικά με τις τουρκοαμερικανικές σχέσεις στη συνάντηση Concordia αυτής της εβδομάδας στη Νέα Υόρκη είναι κρίσιμα: «Το ζήτημα δεν είναι οι S-400. Το ζήτημα δεν είναι τα F-16. Το ζήτημα δεν είναι τα F-35. Το ζήτημα είναι η νομιμότητα. Υπάρχει μια χώρα που έχει γίνει ο μεγαλύτερος σύμμαχός μας στο ΝΑΤΟ.. ΝΑΤΟ σημαίνει Ευρώπη και η Ευρώπη δεν θα την δεχτεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι ο μεγαλύτερος σύμμαχός μας. Είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής F-16 στον κόσμο, κάτι που κρατάει την Lockheed σε κίνηση. Αλλά εμείς μπλοκάρουμε τα F-35. Επομένως, το ζήτημα δεν είναι αυτό - είναι σε ένα συγκεκριμένο σημείο. Είναι 71 ετών...»

Φυσικά, το «71χρονος» του Αμερικανού πρέσβη δεν αναφέρεται σε κανέναν άλλον παρά στον Πρόεδρο Ερντογάν. Πώς θα μπορούσε ο Μπάρακ να καταστήσει σαφέστερο ότι υποστηρίζουν τη συνέχιση της κυβέρνησης του AKP στην Τουρκία ?

Κατά την οθωμανική εποχή, η «συνταγματική μοναρχία» αντιπροσώπευε μια «προοδευτική» κίνηση προς τη δημοκρατία, παρέχοντας στον λαό το δικαίωμα ψήφου και εκλογής και μεταφέροντας ορισμένες από τις εξουσίες του απόλυτου ηγεμόνα, του Σουλτάνου, στο κοινοβούλιο.

Αλλά για τη δημοκρατική Τουρκία που εγκαθιδρύθηκε από το όραμα του Ατατούρκ, είναι σαφές ότι το τρέχον σύστημα, το οποίο καθιστά το κοινοβούλιο δυσλειτουργικό, αποτελεί «οπισθοδρόμηση».

Από την οπτική γωνία της Ουάσιγκτον, φυσικά, μια μορφή «συνταγματικής μοναρχίας» μπορεί να φαίνεται πιο λειτουργική στο χαοτικό τοπίο στο οποίο βρίσκεται η Τουρκία. Δεν είναι πολύ πιο εύκολο να πείσεις ένα μόνο άτομο και να προχωρήσεις παρά να πείσεις μια ή περισσότερες ομάδες ?


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου