Κυριακή, 13 Μαρτίου 2016

Έρευνα: Ο οπλισμός των Ελλήνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Αναδημοσίευση από http://thesecretrealtruth.blogspot.com/2016/03/blog-post_969.html
Τα όπλα, που αποτελούσαν την πανοπλία τόσο των Ελλήνων, πεζών και ιππέων, όσο και των Περσών, διακρίνονται σε δύο γενικές κατηγορίες, στα αγχέμαχα (που ενεργούσαν σε μικρή απόσταση) και στα εκηβόλα (που ενεργούσαν σε μεγάλη απόσταση). Τα αγχέμαχα πάλι διακρίνονται σε αμυντήρια και επιθετικά, ενώ τα εκηβόλα ήταν μόνο επιθετικά.

 Η πανοπλία των στρατιωτών στους επιμέρους στρατούς, τόσο στους ελληνικούς όσο και στους βαρβαρικούς, ήταν ουσιωδώς ανομοιόμορφη. Κάθε στρατός είχε ορισμένα βασικά γνωρίσματα, που τον διαφοροποιούσαν από τους άλλους (π.χ. οι Σπαρτιάτες έφεραν την ξυήλη, οι Θηβαίοι την βοιωτικού τύπου ασπίδα, οι Μακεδόνες ημιθωράκια, οι Πέρσες φολιδωτούς θώρακες κλπ). Αυτά τα χαρακτηριστικά προέκυψαν λόγω του συγκεκριμένου τρόπου, με τον οποίο πολεμούσε κάθε κράτος. Αλλά και η πανοπλία των στρατιωτών του ιδίου στρατού παρουσίαζε ανομοιομορφία, διότι ενώ οι συνήθεις πολεμικές αναμετρήσεις κάποιου στρατού τον οδήγησαν στην πρόκριση φέρ’ ειπείν κράνους ανοικτού τύπου, υπήρχε μία πληθώρα από κράνη ανοικτού τύπου (ιλλυρικού, βοιωτικού, θρακικού, κλπ), μεταξύ των οποίων μπορούσε να επιλέξει ο κάθε στρατιώτης. Στην ανομοιομορφία συντελούσε κατά πολύ και η απόκτηση οπλισμού από τα λάφυρα των εχθρών. Επιπλέον, αφού τα στρατεύματα ήταν κατά κύριο λόγο μισθοφορικά και οι μισθοφόροι είχαν την πανοπλία της προσωπικής τους επιλογής, ήταν αναπόφευκτη η ανομοιομορφία στην εμφάνιση ενός στρατού, πολύ δε περισσότερο ενός πολυεθνικού στρατού όπως αυτός του Αλεξάνδρου.



Στρατιώτης με τύπου Χαλκιδέων περικεφαλαία ΑΓΓΕΙΟ Ex Axel Guttmann (1944-2001) collection, Berlin.4th Century BC

Όταν το πεδίο της μάχης δεν απείχε πολύ ή όταν ο Αλέξανδρος έκανε μία από τις συνήθεις σύντονες πορείες, εκτός από την πανοπλία οι πολεμιστές έπαιρναν μαζί τους τρόφιμα για 2 ή 3 ημέρες, σκεύη «καθημερινής διαίτης» και τη σκηνή τους ή κάποια κουβέρτα, ανάλογα με την εποχή του χρόνου. Οι Αθηναίοι οπλίτες έφεραν σακίδιο, το οποίο περιείχε τρόφιμα για τρεις ημέρες (κυρίως ψωμί, τυρί, ελιές, κρεμμύδια και σκόρδο), ενώ οι ανασκαφές στην Περσέπολη έφεραν στο φως επίπεδα παγούρια, που χρησιμοποιούσαν οι Πέρσες.

ἈΓΧΕΜΑΧΑ ἈΜΥΝΤΗΡΙΑ ΌΠΛΑ

(Ξενοφών Περί Ιππικής 12.1, 3, Κύρου Ανάβασις Α.ΙΙ.16, Α.VIII.9, Β.Ι, Δ.Ι.21, Δ. VI.26, Ε.ΙΙ.22, 29, Αρριανός Δ.22, Ασκληπιόδοτος 5.1, Ηρόδοτος Α.135, Πολύαινος Δ.3.13)

Τα αγχέμαχα αμυντήρια όπλα των αρχαίων Ελλήνων στρατιωτών, δηλαδή τα στοιχεία του ατομικού τους οπλισμού, που ενεργούσαν σε μικρή απόσταση και χρησίμευαν στην προστασία του κατόχου τους, ήταν τα παρακάτω:

Κράνος: με την εμφάνιση στο πεδίο της μάχης των ψιλών και των πελταστών, που αποσκοπούσαν στη διάσπαση της φάλαγγας, ο οπλίτης χρειαζόταν μεγαλύτερο οπτικό πεδίο.

 Έτσι το κράνος έγινε περισσότερο «ανοικτού» τύπου και η χαίτη, χαρακτηριστικό των Ηρωικών Χρόνων, καταργήθηκε. Υπήρχαν πολλών τύπων κράνη, όπως κορινθιακό, βοιωτικό, χαλκιδικό, ιλλυρικό, θρακικό, πετασσοειδές κλπ. Ο «τύπος» δεν είναι τμήμα της αρχαία στρατιωτικής ορολογίας, αλλά αποδίδεται σε ένα είδος κράνους, που ανακαλύπτεται για πρώτη φορά, από την περιοχή όπου ανακαλύφθηκε. Έτσι το αρχαιότερο κράνος «ιλλυρικού τύπου» ανακαλύφθηκε στην Αχαΐα (Σνόντγκρας σελ. 72).


Πίλος περικεφαλαία  4 -3 ος αιώνας π.Χ. Ο «τύπος» δεν είναι τμήμα της αρχαία στρατιωτικής ορολογίας, αλλά αποδίδεται σε ένα είδος κράνους, που ανακαλύπτεται για πρώτη φορά,από την περιοχή όπου ανακαλύφθηκε. Έτσι το αρχαιότερο κράνος «ιλλυρικού τύπου» ανακαλύφθηκε στην Αχαΐα (Σνόντγκρας σελ. 72).

ΒΟΙΩΤΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ Ο «τύπος» δεν είναι τμήμα της αρχαία στρατιωτικής ορολογίας, αλλά αποδίδεται σε ένα είδος κράνους, που ανακαλύπτεται για πρώτη φορά,από την περιοχή όπου ανακαλύφθηκε. Έτσι το αρχαιότερο κράνος «ιλλυρικού τύπου» 

ΑΚΡΟΝ ΤΗΣ ΠΛΕΥΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΓΟΜΕΝΗ «ΣΑΡΚΟΦΑΓΟ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ» ΙΠΠΕΑΣ ΕΛΛΗΝ ΜΑ ΒΟΙΩΤΙΚΗ ΠΕΡΙΚΕΦΑΛΑΙΑ
Για τους ιππείς ο Ξενοφών προτείνει τη χρήση του βοιωτικού κράνους, που παρείχε αυξημένη προστασία στον αυχένα, χωρίς να περιορίζει το οπτικό πεδίο. Στους βαρβαρικούς στρατούς αναφέρονται πολλών ειδών κράνη, πολλά από τα οποία ήταν στην ουσία απλά καλύμματα κεφαλής: δερμάτινα, επιχώρια (τοπικής τεχνοτροπίας και κατασκευής), χάλκινα, ξύλινα, πλεκτά, από δέρμα αλογοκεφαλής με τη χαίτη αντί λοφίου, από αλεποτόμαρο κλπ. Από τις σωζόμενες παραστάσεις, κυρίως στη λεγόμενη «σαρκοφάγο του Μεγάλου Αλεξάνδρου», φαίνεται ότι ο Μακεδόνας πεζός έφερε φρυγικού τύπου και ο ιππέας βοιωτικού τύπου κράνος.


Διαβάστε τη συνέχεις της έρευνας στη σελίδα http://thesecretrealtruth.blogspot.com/2016/03/blog-post_969.html

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου